It is interesting to contemplate a tangled bank, clothed with many plants of many kinds, with birds singing on the bushes, with various insects flitting about, and with worms crawling through the damp earth, and to reflect that these elaborately constructed forms, so different from each other, and dependent upon each other in so complex a manner, have all been produced by laws acting around us. These laws, taken in the largest sense, being Growth with Reproduction; Inheritance which is almost implied by reproduction; Variability from the indirect and direct action of the conditions of life and from use and disuse: a Ratio of Increase so high as to lead to a Struggle for Life, and as a consequence to Natural Selection, entailing Divergence of Character and the Extinction of less-improved forms. Thus, from the war of nature, from famine and death, the most exalted object which we are capable of conceiving, namely, the production of the higher animals, directly follows.

Het is boeiend om stil te staan bij een overwoekerde oever, waar vele soorten planten welig tieren, met vogels zingend op het struikgewas, met een keur aan rondfladderende insecten, en met wormen kruipend door de zompige aarde, en zich te bedenken dat deze uitgebreid geconstrueerde vormen, zo verschillend van elkander, en afhankelijk van elkander op zo een  complexe wijze, allen geproduceerd zijn door de wetten die om ons heen werkzaam zijn. Deze wetten, in de ruimste zin, zijn Groei met Voortplanting; Overerving, welhaast geïmpliceerd  in de voortplanting; Variabiliteit door de indirecte en directe actie van de voorwaarden voor leven en door  gebruik dan wel onbruik: een Ratio van Toename die zo hoog is dat deze leidt tot een Strijd om het Leven en dat, als een gevolg van Natuurlijke Selectie,  Aftakking van Karakter en het Uitsterven van minder ontwikkelde vormen met zich meebrengt. Aldus, uit de oorlog van de natuur, uit hongersnood en dood, volgt onmiddellijk het meest verheven objectief dat wij in staat zijn ons voor te stellen, namelijk, het voortbrengen  van hogere diersoorten.

Er is een grandeur in deze visie op het leven, met zijn verscheidene krachten, die oorspronkelijk door de Schepper het leven van enkele vormen dan wel  één enkele vorm  zijn ingeblazen; en dat, terwijl deze planeet zich steeds in haar baan voortbewoog conform de vaste wet van de zwaartekracht, van zulk een eenvoudig begin, eindeloze vormen zo schoon en zo wonderlijk zijn geëvolueerd en nog evolueren.